Uitzichtanalyse

Wat is een uitzichtanalyse?

Een uitzichtanalyse onderzoekt op objectieve wijze wat vanuit een woning of andere verblijfsruimte zichtbaar is en hoe dit uitzicht verandert wanneer nieuwe bebouwing wordt gerealiseerd. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het deel van het uitzicht dat verdwijnt, maar ook naar de kwaliteit van het resterende uitzicht.

Nieuwbouw kan bijvoorbeeld de vrije zichtafstand verkleinen, de horizontale zichthoek beperken of ervoor zorgen dat minder hemel, landschap of grond zichtbaar blijft. Met een 3D-analyse kunnen deze veranderingen nauwkeurig worden berekend en gevisualiseerd.

Uitzicht beoordelen volgens NEN-EN 17037

NEN-EN 17037 is een Europese norm voor daglicht in gebouwen en bevat naast daglicht en bezonning ook een methode voor het beoordelen van uitzicht naar buiten. Daarbij wordt de kwaliteit van het uitzicht op meerdere aspecten beoordeeld.

• de horizontale zichthoek vanuit de ruimte;
• de zichtafstand tot tegenoverliggende belemmeringen;
• de zichtbare lagen van hemel, landschap of stedelijke omgeving en grond.

Op basis van deze criteria onderscheidt NEN-EN 17037 verschillende aanbevelingsniveaus voor uitzicht: minimum, gemiddeld en hoog. Hierdoor kan de kwaliteit van het uitzicht op een reproduceerbare manier worden beschreven in plaats van uitsluitend op basis van een subjectieve indruk.

Bestaand en gepland uitzicht vergelijken

Bij onderzoek naar de gevolgen van een bouwplan is vooral het verschil tussen de bestaande en geplande situatie van belang. Wij nemen beide situaties op in hetzelfde 3D-model en beoordelen het uitzicht vanuit dezelfde posities.

Hierdoor wordt zichtbaar welke delen van het uitzicht door het bouwplan verdwijnen en welke zichtkwaliteit overblijft. Ook kan worden vastgesteld of een ruimte door de nieuwe situatie in een ander aanbevelingsniveau van NEN-EN 17037 terechtkomt.

Hoe voeren wij een uitzichtanalyse uit?

Voor de analyse maken wij een nauwkeurig 3D-model van het onderzochte gebouw, de omliggende bebouwing en het geplande bouwplan. Vanuit relevante verblijfsruimten worden vervolgens referentiepunten bepaald van waaruit het uitzicht wordt onderzocht.

De bestaande en geplande situatie worden volgens dezelfde methode berekend. Hierdoor kunnen verschillen in zichthoek, zichtafstand en zichtbare omgeving rechtstreeks met elkaar worden vergeleken.

NEN-EN 17037 en NPR 4057

Bij onze uitzichtanalyses kan gebruik worden gemaakt van NEN-EN 17037:2018+A1:2022. NPR 4057:2022 geeft een Nederlandse praktijktoelichting op deze norm en bevat aanvullende handvatten voor onder andere uitzicht, daglicht, bezonning en bescherming tegen verblinding.

Welke onderdelen van de norm voor een specifiek onderzoek relevant zijn, hangt af van de onderzoeksvraag en de situatie van het gebouw.

Waarom ZonlichtExpert?

ZonlichtExpert combineert meer dan 15 jaar ervaring met 3D-modellering, architectuur en onderzoek naar zonlicht, daglicht en ruimtelijke effecten. Hierdoor kunnen wij de verandering van uitzicht niet alleen visualiseren, maar ook volgens objectieve criteria berekenen en beoordelen.

Wanneer is een uitzichtanalyse zinvol?

Een uitzichtanalyse kan worden uitgevoerd wanneer een bouwplan mogelijk een relevante verandering veroorzaakt in het uitzicht vanuit bestaande woningen of andere gebouwen. Het onderzoek kan onder andere worden gebruikt bij:

• bezwaar of zienswijze tegen nieuwbouw, een aanbouw of dakopbouw;
• ruimtelijke planvorming en beoordeling van bouwplannen;
• onderzoek naar mogelijke onrechtmatige hinder;
• een civielrechtelijk geschil tussen eigenaren;
• een second opinion of contra-expertise;
• vergelijking en optimalisatie van ontwerpvarianten.

Uitzicht en onrechtmatige hinder

Verlies van uitzicht kan een rol spelen bij een bredere beoordeling van mogelijke onrechtmatige hinder. Het feit dat een bouwplan het uitzicht verandert, betekent op zichzelf niet dat juridisch sprake is van onrechtmatige hinder. Wel kan de omvang van de verandering objectief worden vastgesteld.

Een uitzichtanalyse biedt daarmee een technische onderbouwing voor de verdere juridische of ruimtelijke beoordeling. De berekende verandering kan indien nodig worden beschouwd in samenhang met andere gevolgen, zoals verlies van bezonning of daglicht.

Combinatie met bezonning en daglicht

Nieuwbouw die het uitzicht beperkt, kan tegelijkertijd gevolgen hebben voor de hoeveelheid zonlicht en daglicht in een woning. Daarom kan een uitzichtanalyse worden gecombineerd met een bezonningsstudie en een daglichtfactorberekening.

Door deze onderzoeken te combineren ontstaat een breder beeld van de invloed van een bouwplan op de woon- en leefkwaliteit. De afzonderlijke effecten blijven daarbij wel apart meetbaar en controleerbaar.

Wat ontvangt u bij een uitzichtanalyse?

De resultaten worden verwerkt in een helder en technisch onderbouwd rapport. Afhankelijk van de onderzoeksvraag kan dit onder andere bestaan uit:

• een 3D-model van de bestaande en geplande situatie;
• beelden vanuit de relevante verblijfsruimten;
• berekeningen van de horizontale zichthoek;
• beoordeling van de zichtafstand;
• beoordeling van de zichtbare lagen in het uitzicht;
• vergelijking van de bestaande en geplande situatie;
• classificatie volgens NEN-EN 17037 wanneer dit onderdeel is van de opdracht;
• een duidelijke technisch onderbouwde conclusie.

Uitzichtanalyse in heel Nederland en België

ZonlichtExpert voert uitzichtanalyses uit voor projecten in heel Nederland en België. De locatie van het project vormt daarbij in de meeste gevallen geen beperking.

Het onderzoek kan vrijwel volledig digitaal en op afstand worden uitgevoerd op basis van bouwtekeningen, 3D-modellen, foto’s en geografische gegevens. Alleen wanneer aanvullende gegevens ter plaatse noodzakelijk zijn, kan een locatiebezoek of inmeting nodig zijn.