Onrechtmatige hinder

Wat is onrechtmatige hinder?

Wanneer een bouwplan invloed heeft op een naastgelegen woning of perceel kan hinder ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan verlies van zonlicht, vermindering van daglicht, aantasting van het uitzicht of hinderlijke reflecties. Niet iedere verandering of vorm van hinder is daarmee automatisch onrechtmatig.

Artikel 5:37 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat een eigenaar niet in een mate of op een wijze die volgens artikel 6:162 BW onrechtmatig is hinder aan eigenaren van andere erven mag toebrengen. Het onthouden van licht of lucht wordt daarbij uitdrukkelijk als mogelijke vorm van hinder genoemd.

Of hinder uiteindelijk onrechtmatig is, hangt af van de omstandigheden van het concrete geval. Daarbij kunnen onder andere de aard, ernst en duur van de hinder, de gevolgen voor het gebruik van het perceel, de plaatselijke omstandigheden en de belangen van beide partijen een rol spelen.

Onderzoek naar hinder door een bouwplan

Bij een discussie over onrechtmatige hinder is het belangrijk om eerst objectief vast te stellen wat er daadwerkelijk verandert. Alleen de constatering dat een nieuw gebouw zichtbaar is of extra schaduw veroorzaakt, zegt nog onvoldoende over de omvang van de gevolgen.

ZonlichtExpert vergelijkt daarom de bestaande en geplande situatie volgens dezelfde onderzoeksmethode. Zo kan cijfermatig en visueel worden vastgesteld welke veranderingen rechtstreeks door het bouwplan worden veroorzaakt.

Welke gevolgen kunnen wij onderzoeken?

Verlies van bezonning

Met een bezonningsstudie berekenen wij hoeveel mogelijke zonuren ramen, gevels, tuinen of andere relevante locaties ontvangen. De bestaande en geplande situatie worden met elkaar vergeleken. Indien relevant worden de resultaten getoetst aan de TNO-norm, de Haagse norm of een ander gemeentelijk beoordelingskader.

Vermindering van daglicht

Nieuwbouw kan ook de hoeveelheid natuurlijk licht in een bestaande woning verminderen. Met een daglichtfactorberekening kan worden onderzocht hoe de daglichtkwaliteit in een verblijfsruimte verandert. De resultaten kunnen onder andere worden beoordeeld aan de hand van NEN-EN 17037.

Verandering van uitzicht

Een bouwplan kan het zicht vanuit een woning aanzienlijk veranderen. Met een uitzichtanalyse kan worden onderzocht welke delen van het bestaande uitzicht verloren gaan en hoe onder andere de zichtafstand, horizontale zichthoek en zichtkwaliteit veranderen.

Energieverlies door minder zonwinst

Extra schaduw op ramen kan ook de hoeveelheid zonnewarmte verminderen die een woning ontvangt. Wanneer dit voor de beoordeling relevant is, kan worden berekend hoeveel zoninstraling en potentiële zonwinst in de geplande situatie verloren gaat.

Reflectiehinder

Ook reflecties van zonnepanelen, glas of andere reflecterende oppervlakken kunnen aanleiding geven tot hinder. Met een reflectieonderzoek kan worden bepaald waar en wanneer reflecties optreden, hoe lang deze zichtbaar blijven en welke locaties hierdoor kunnen worden geraakt.

Technische onderbouwing van onrechtmatige hinder

ZonlichtExpert stelt de technische en ruimtelijke gevolgen van een situatie vast. Wij geven daarmee inzicht in de feiten die relevant kunnen zijn voor de juridische beoordeling van mogelijke onrechtmatige hinder.

Wij bepalen niet zelfstandig of juridisch sprake is van onrechtmatige hinder. Dat oordeel is afhankelijk van een bredere afweging van alle omstandigheden en kan uiteindelijk aan een advocaat, rechter of andere juridisch deskundige zijn. Onze rapportage biedt daarvoor een objectieve technische onderbouwing.

Onrechtmatige hinder onderzoeken in heel Nederland en België

ZonlichtExpert voert onderzoeken uit voor projecten in heel Nederland en België. De locatie van het project vormt daarbij in de meeste gevallen geen beperking.

De onderzoeken worden grotendeels digitaal en op afstand uitgevoerd. Bouwtekeningen, foto’s en andere projectgegevens kunnen digitaal worden aangeleverd. Alleen wanneer de beschikbare gegevens onvoldoende nauwkeurig zijn of omstandigheden ter plaatse moeten worden vastgesteld, kan een locatiebezoek of aanvullende inmeting nodig zijn.

Bestaande en geplande situatie vergelijken

Een belangrijk onderdeel van het onderzoek is de vergelijking tussen de situatie vóór en na realisatie van het bouwplan. Beide situaties worden in hetzelfde 3D-model opgenomen en volgens dezelfde uitgangspunten doorgerekend.

Hierdoor kan bijvoorbeeld worden vastgesteld hoeveel zonuren verloren gaan, hoe de daglichtfactor verandert, welk deel van het uitzicht wordt beperkt en hoeveel extra schaduw op ramen of zonnepanelen ontstaat.

Deze werkwijze maakt het mogelijk om de daadwerkelijke invloed van het bouwplan te onderscheiden van omstandigheden die in de bestaande situatie al aanwezig waren.

Normen en beoordelingskaders

Er bestaat geen enkele norm waarmee automatisch kan worden vastgesteld of sprake is van onrechtmatige hinder. Wel kunnen normen, richtlijnen en gemeentelijke beoordelingskaders helpen om de omvang van bepaalde effecten objectief te beoordelen.

• TNO-norm voor de beoordeling van mogelijke zonuren;
• Haagse norm en andere gemeentelijke bezonningsnormen;
• NEN-EN 17037 voor onder andere daglichtkwaliteit en uitzicht;
• andere project- of locatiespecifieke beoordelingskaders wanneer deze van toepassing zijn.

Welke onderzoeken en beoordelingsmethoden relevant zijn, hangt af van de specifieke situatie en de aard van de gestelde hinder.

Wanneer wordt een onderzoek gebruikt?

Een onderzoek naar mogelijke onrechtmatige hinder kan onder andere worden gebruikt bij:

• een geschil tussen buren of eigenaren van aangrenzende percelen;
• bezwaar of zienswijze tegen een bouwplan;
• een gerechtelijke of buitengerechtelijke procedure;
• onderhandelingen tussen een ontwikkelaar en omwonenden;
• een second opinion of contra-expertise op een bestaand onderzoek;
• beoordeling van ontwerpvarianten waarmee mogelijke hinder kan worden verminderd.

Onderzoek voor beide partijen

Wij voeren onderzoeken uit voor zowel eigenaren die mogelijk hinder ondervinden als voor initiatiefnemers, architecten en projectontwikkelaars die willen weten welke gevolgen een bouwplan voor de omgeving heeft.

De technische onderzoeksmethode verandert daarbij niet. Wij leggen de uitgangspunten vooraf vast, berekenen de relevante effecten en rapporteren de resultaten zo objectief en controleerbaar mogelijk.

Wat ontvangt u bij het onderzoek?

Afhankelijk van de onderzoeksvraag kan het rapport onder andere bestaan uit:

• een beschrijving van de bestaande en geplande situatie;
• een toelichting op de gebruikte bronnen en uitgangspunten;
• een nauwkeurig 3D-model van de onderzochte situatie;
• berekeningen van bezonning, daglicht, uitzicht, reflectie of energieverlies;
• grafieken, tabellen en duidelijke visualisaties;
• een vergelijking van de bestaande en geplande situatie;
• een beoordeling aan de hand van relevante normen of richtlijnen;
• een technisch onderbouwde conclusie.