De Schaduwsimulator is door ZonlichtExpert ontwikkelde interactieve 3D-software voor onderzoek naar bezonning en schaduw. Hiermee kunnen bestaande en geplande situaties worden vergeleken, mogelijke zonuren worden berekend en de gevolgen van nieuwbouw voor woningen, tuinen, terrassen en zonnepanelen inzichtelijk worden gemaakt.
Wat is de Schaduwsimulator?
De Schaduwsimulator is een interactieve 3D-omgeving waarin de bezonning en schaduwval van gebouwen en hun omgeving kunnen worden onderzocht. Binnen het model kan vrij worden bewogen en kunnen datum en tijdstip rechtstreeks worden aangepast. De zonnestand en bijbehorende schaduwen worden daarbij direct opnieuw berekend.
Hierdoor bent u niet beperkt tot enkele vooraf gekozen schaduwbeelden. Het verloop van zon en schaduw kan gedurende een volledige dag en op verschillende momenten van het jaar worden bekeken. Zo ontstaat een veel completer beeld van de bezonning van woningen, ramen, gevels, tuinen, terrassen en andere buitenruimten.

Bestaande en geplande situatie vergelijken
Bij een bezonningsonderzoek is meestal vooral het verschil tussen de bestaande en geplande situatie van belang. Daarom kunnen beide situaties binnen hetzelfde 3D-model worden opgenomen en volgens dezelfde uitgangspunten worden onderzocht.
Een nieuw gebouw, aanbouw of ander bouwvolume kan afzonderlijk zichtbaar worden gemaakt. Ook kan inzichtelijk worden gemaakt welk deel van de schaduw uitsluitend door het nieuwe bouwwerk wordt veroorzaakt. Hierdoor is direct te zien waar het bouwplan aanvullende schaduw oplevert.
Met de Schaduwsimulator kan onder andere worden onderzocht:
- waar door een bouwplan nieuwe schaduw ontstaat;
- op welke datums en tijdstippen deze schaduw optreedt;
- hoeveel mogelijke zonuren een locatie ontvangt;
- hoelang ramen, gevels, tuinen en terrassen worden beschaduwd;
- hoe groot het verschil is tussen de bestaande en geplande situatie.

Berekening van mogelijke zonuren
Naast de visuele schaduwsimulatie kunnen op specifieke locaties meetpunten worden geplaatst. Voor deze meetpunten kan worden berekend hoeveel mogelijke zonuren gedurende een bepaalde onderzoeksperiode beschikbaar zijn.
De bestaande en geplande situatie worden afzonderlijk berekend. Afhankelijk van het project kunnen de resultaten vervolgens worden getoetst aan bijvoorbeeld de lichte TNO-norm, de strenge TNO-norm, de Haagse bezonningsnorm of een ander gemeentelijk beoordelingskader.
Toepassingen van de Schaduwsimulator
Bezonningsstudie
Bij een bezonningsstudie onderzoeken wij hoeveel direct zonlicht ramen, gevels, woningen, tuinen en andere relevante locaties kunnen ontvangen en welke gevolgen een bouwplan voor deze bezonning heeft.
Bezonning van tuinen en terrassen
Niet alleen afzonderlijke meetpunten kunnen worden onderzocht. Ook de bezonning van een volledig oppervlak kan worden berekend. Daarmee kan bijvoorbeeld inzichtelijk worden gemaakt welk deel van een tuin, terras, speelplaats of openbare ruimte gedurende een bepaalde periode voldoende zon ontvangt.
Schaduw op zonnepanelen
De simulator kan precies zichtbaar maken wanneer en waardoor zonnepanelen in de schaduw komen te liggen. Deze gegevens kunnen vervolgens worden gebruikt bij een onderzoek naar het opbrengstverlies van zonnepanelen door schaduw.
Slagschaduw van windmolens
Ook bewegende schaduwen kunnen in een 3D-omgeving worden onderzocht. Bij een onderzoek naar slagschaduw van windmolens wordt bepaald wanneer en waar de draaiende rotor schaduw kan veroorzaken.

Hoe gebruikt ZonlichtExpert de Schaduwsimulator?
ZonlichtExpert gebruikt de Schaduwsimulator als onderzoeks- en visualisatiemiddel binnen professionele studies naar zon en schaduw. Voor een formeel onderzoek wordt de interactieve simulatie gecombineerd met een nauwkeurig projectgebonden 3D-model, berekeningen en een deskundige beoordeling van de resultaten.
Wanneer dit voor het project relevant is, worden meetpunten volgens het toepasselijke beoordelingskader geplaatst en worden de berekende zonuren getoetst aan normen, richtlijnen of gemeentelijk beleid.
Schaduwsimulator bij onrechtmatige hinder
Bij een onderzoek naar mogelijke onrechtmatige hinder kan de Schaduwsimulator inzichtelijk maken hoeveel de bezonning van een woning, raam, tuin of ander perceel door een bouwplan verandert.
Door de bestaande en geplande situatie volgens dezelfde methode te onderzoeken, wordt objectief zichtbaar welke vermindering daadwerkelijk door het nieuwe bouwplan wordt veroorzaakt. De resultaten kunnen worden gebruikt als technische onderbouwing bij een vergunningprocedure, bezwaar, geschil of juridische beoordeling.
Van interactieve simulatie naar deskundig rapport
De Schaduwsimulator maakt complexe schaduweffecten visueel inzichtelijk en controleerbaar. De software trekt echter niet zelfstandig een technische of juridische conclusie. Bij een professioneel onderzoek worden de uitkomsten door ZonlichtExpert beoordeeld en verwerkt in een technisch onderbouwd rapport.
Afhankelijk van de onderzoeksvraag kan het rapport onder andere bestaan uit:
- een beschrijving van de bestaande en geplande situatie;
- een toelichting op de gebruikte gegevens en onderzoeksmethode;
- een overzicht van meetpunten en onderzochte oppervlakken;
- berekeningen van mogelijke zonuren;
- een vergelijking van de bestaande en geplande situatie;
- toetsing aan relevante normen of beleidsregels;
- een duidelijke technisch onderbouwde conclusie.
De interactieve Schaduwsimulator kan daarnaast als digitale bijlage bij het rapport worden geleverd. Opdrachtgevers en andere betrokken partijen kunnen de onderzochte situatie daardoor zelf vanuit verschillende standpunten, datums en tijdstippen bekijken.

Probeer de gratis interactieve bezonningsstudie
Wilt u zelf snel bekijken welke gevolgen een bouwplan kan hebben voor zon en schaduw? Met de gratis interactieve bezonningsstudie van Schaduwsimulator.nl kunt u voor iedere gewenste locatie een eerste quickscan uitvoeren. De bestaande bebouwing wordt daarbij automatisch ingeladen vanuit de landelijke 3D BAG.
U kunt zelf nieuwe bouwvolumes en andere objecten toevoegen, vrij door het 3D-model bewegen en de datum en het tijdstip aanpassen. Ook kunnen meetpunten worden geplaatst waarmee de bezonning indicatief kan worden getoetst aan de lichte en strenge TNO-norm en de Haagse bezonningsnorm.
Quickscan of formele bezonningsstudie?
De gratis bezonningsstudie is bedoeld als quickscan en niet als formeel bezonningsonderzoek. De automatisch beschikbare 3D BAG-modellen zijn daarvoor op zichzelf niet nauwkeurig genoeg. Ook worden door de gebruiker ingevoerde bouwvolumes, maatvoering, posities en meetpunten niet door ZonlichtExpert gecontroleerd of geverifieerd.
Voor een formele beoordeling maken wij een nauwkeurig projectgebonden 3D-model op basis van de beschikbare bouwtekeningen en andere projectgegevens. De relevante meetpunten en uitgangspunten worden gecontroleerd en de resultaten worden verwerkt in een onderbouwde bezonningsstudie.
Schaduwsimulator voor professioneel gebruik
De Schaduwsimulator wordt niet alleen gebruikt voor onderzoeken van ZonlichtExpert. De software kan ook beschikbaar worden gesteld aan professionele gebruikers die zelf regelmatig onderzoek uitvoeren naar bezonning en schaduw.
Dit kan interessant zijn voor onder andere architecten, stedenbouwkundige bureaus, projectontwikkelaars, advies- en ingenieursbureaus, gemeenten en andere organisaties die interactieve zon- en schaduwstudies binnen hun eigen projecten willen uitvoeren. Meer informatie vindt u bij Onze software.
Een professionele bezonningsstudie laten uitvoeren
Wilt u nauwkeurig laten onderzoeken welke gevolgen een bestaand of gepland bouwwerk heeft voor de bezonning van de omgeving? ZonlichtExpert verzorgt het 3D-model, de berekeningen, eventuele normtoetsing en een deskundige rapportage.
