Daglichtfactor berekening

Daglichtfactor berekenen volgens NEN-EN 17037

De daglichtfactor geeft aan hoeveel daglicht op een bepaalde positie in een ruimte beschikbaar is ten opzichte van het gelijktijdige daglicht buiten. De waarde wordt uitgedrukt als percentage en wordt berekend bij een gestandaardiseerde bewolkte hemel. Hierdoor kan de daglichtkwaliteit van een ruimte objectief en reproduceerbaar worden beoordeeld.

ZonlichtExpert berekent de daglichtfactor met behulp van een nauwkeurig 3D-model. Daarbij worden onder andere de afmetingen van de ruimte, raamopeningen, glas, gebouwgeometrie en relevante belemmeringen meegenomen. De resultaten worden weergegeven over het vloeroppervlak van de onderzochte verblijfsruimte.

Een daglichtfactorberekening geeft daardoor veel meer informatie dan alleen de grootte van een raam. Ook de diepte van de ruimte, de positie van de daglichtopeningen en de aanwezigheid van omliggende bebouwing hebben invloed op de hoeveelheid daglicht die daadwerkelijk verder de ruimte in kan komen.

Wat is NEN-EN 17037?

NEN-EN 17037 – Daglicht in gebouwen is de Europese norm voor het beoordelen van daglicht in binnenruimten. De norm beschrijft methoden voor onder andere daglichtvoorziening, uitzicht, blootstelling aan zonlicht en bescherming tegen verblinding.

Voor de beoordeling van daglichtvoorziening kan worden onderzocht welk percentage van het relevante vloeroppervlak een bepaalde daglichtfactor behaalt. Voor Nederland worden bij de minimumaanbevelingen onder andere de volgende waarden gebruikt:

• een daglichtfactor van minimaal 2,1% over ten minste 50% van het relevante vloeroppervlak;
• een minimale daglichtfactor van 0,7% over ten minste 95% van het relevante vloeroppervlak.

Deze waarden zijn aanbevelingsniveaus voor daglichtkwaliteit uit NEN-EN 17037 en moeten niet worden verward met de wettelijke minimumvoorschriften uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).

NEN-EN 17037 en het Bbl

Voor de formele toetsing van daglicht bij nieuwbouw schrijft het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) op dit moment nog de bepalingsmethode volgens NEN 2057 voor. Daarbij wordt gewerkt met de equivalente daglichtoppervlakte.

Eerder was voorzien dat de Bbl-systematiek zou worden gewijzigd en dat de daglichtfactor volgens NEN-EN 17037 de bestaande methode zou vervangen. Deze wijziging wordt echter niet ingevoerd. Een daglichtfactorberekening volgens NEN-EN 17037 is daarom niet automatisch hetzelfde als een formele Bbl-toets volgens NEN 2057.

NEN-EN 17037 blijft wel bijzonder bruikbaar wanneer niet alleen de minimale wettelijke daglichtopening, maar de werkelijke daglichtkwaliteit binnen een ruimte moet worden onderzocht. De methode kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor ontwerpoptimalisatie, vergelijking van bestaande en geplande situaties en onderzoek naar vermindering van daglicht door omliggende bebouwing.

Bestaande en geplande situatie vergelijken

Bij bouwplannen kan een daglichtonderzoek worden gebruikt om vast te stellen welke invloed nieuwe bebouwing heeft op bestaande woningen of andere gebouwen. Hiervoor berekenen wij de daglichtfactor afzonderlijk voor de bestaande en de geplande situatie.

Per verblijfsruimte wordt zichtbaar welk deel van het vloeroppervlak een bepaalde daglichtfactor behaalt en hoe deze waarden door het bouwplan veranderen. Daarnaast kan de gemiddelde daglichtfactor worden gebruikt om de verandering van de totale hoeveelheid daglicht in een ruimte inzichtelijk te maken.

Hiermee kan nauwkeurig worden bepaald of de daglichtkwaliteit nauwelijks verandert of dat op specifieke plaatsen in de ruimte een relevante afname optreedt.

Daglichtonderzoek bij onrechtmatige hinder

Een daglichtfactorberekening kan ook worden ingezet bij een onderzoek naar mogelijke onrechtmatige hinder. Een nieuw gebouw, aanbouw of andere ruimtelijke ontwikkeling kan de hoeveelheid daglicht in een naastgelegen woning verminderen, ook wanneer de formele bouwtechnische daglichteisen voor het nieuwe bouwwerk niet rechtstreeks antwoord geven op deze vraag.

Door de bestaande en geplande situatie volgens dezelfde methode te berekenen, wordt objectief zichtbaar hoeveel daglicht verloren gaat en op welke plaatsen in de woning dit effect optreedt. Deze informatie kan worden gebruikt bij een bezwaar, geschil, deskundigenonderzoek of juridische beoordeling.

Wanneer is een daglichtonderzoek zinvol?

Een daglichtfactorberekening volgens NEN-EN 17037 kan voor verschillende onderzoeksvragen worden gebruikt, bijvoorbeeld bij:

• ontwerpoptimalisatie: inzicht in de invloed van raamafmetingen, positie van ramen, gebouwdiepte en gevelindeling;
• nieuwbouw en herontwikkeling: beoordeling van de daglichtkwaliteit binnen nieuwe verblijfsruimten;
• renovatie en transformatie: onderzoek naar de daglichtkwaliteit van bestaande gebouwen;
• invloed van nieuwbouw op bestaande woningen: vergelijking van de daglichtfactor vóór en na realisatie van een bouwplan;
• bezwaar en juridische procedures: objectieve onderbouwing van mogelijk verlies van daglicht;
• kwaliteitsbeoordeling: inzicht in de verdeling van natuurlijk daglicht over een ruimte.

Wat ontvangt u bij een daglichtfactorberekening?

De resultaten worden verwerkt in een duidelijk en technisch onderbouwd rapport. Afhankelijk van de onderzoeksvraag kan dit onder andere bestaan uit:

• een 3D-model van de onderzochte situatie;
• kleurplots van de daglichtfactor over het vloeroppervlak;
• het percentage vloeroppervlak dat de relevante daglichtfactor behaalt;
• de gemiddelde daglichtfactor per verblijfsruimte;
• een vergelijking tussen de bestaande en geplande situatie;
• een beoordeling aan de hand van NEN-EN 17037 wanneer dit onderdeel is van de onderzoeksvraag;
• een duidelijke conclusie over de daglichtkwaliteit en eventuele verandering daarvan.

Hoe werkt ZonlichtExpert?

1. U stuurt ons de beschikbare bouwtekeningen, het 3D-model en eventueel foto’s van de bestaande situatie.
2. Wij bouwen of controleren het 3D-model en bepalen welke verblijfsruimten en situaties moeten worden onderzocht.
3. De daglichtfactor wordt berekend en de resultaten worden verwerkt in kleurplots, tabellen en vergelijkingen.
4. U ontvangt een duidelijk rapport met de uitgangspunten, berekeningen, beoordeling en conclusie.

Wanneer het onderzoek onderdeel is van een ontwerptraject kunnen wij daarnaast aangeven welke ontwerpaanpassingen de daglichtkwaliteit kunnen verbeteren.

Waarom ZonlichtExpert?

• gespecialiseerd in onderzoek naar daglicht, bezonning, schaduw en reflectie;
• daglichtberekeningen volgens NEN-EN 17037;
• vergelijking van bestaande en geplande situaties;
• duidelijke kleurplots en technisch onderbouwde rapportages;
• ervaring met onderzoeken voor ontwerp, bezwaar en juridische beoordeling;
• geschikt voor woningen en andere gebouwen.

Daglichtonderzoek in heel Nederland en België

ZonlichtExpert voert daglichtonderzoeken uit voor projecten in heel Nederland en België. De locatie van een project vormt daarbij in de meeste gevallen geen beperking, omdat vrijwel het volledige onderzoek digitaal en op afstand kan worden uitgevoerd.

Op basis van bouwtekeningen, 3D-modellen, foto’s en andere projectinformatie kunnen wij de situatie nauwkeurig modelleren en berekenen. Alleen wanneer de beschikbare informatie onvoldoende is, kan een aanvullende opname of meting op locatie nodig zijn.